Küresel gıda enflasyonunun önümüzdeki aylarda hızlanması ve 2027 boyunca etkisini sürdürmesi bekleniyor. Karadeniz’de tahıl sevkiyatlarının aksaması, Kızıldeniz’de güvenlik sorunları ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler, gıda ticaretini ve tarımsal üretim maliyetlerini olumsuz etkiliyor.
El Nino kaynaklı kuraklığın Hindistan ve Güneydoğu Asya’da üretimi sınırlaması da arz endişelerini artırıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, eylülde 136 puana yükselerek Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Dünya Bankası verilerine göre, incelenen 150 ülkenin yüzde 22’sinde eylül çeyreğinde gıda fiyatlarındaki artış genel enflasyonu aştı. Bu oran önceki çeyrekte yüzde 14 düzeyindeydi. Fiyat baskısı temel gıda ürünlerinde belirginleşti.
Bu yıl buğday fiyatları yüzde 30’dan fazla artarken, Asya’nın önemli pirinç ihracatçılarında fiyatlar yüzde 10 ila yüzde 13 yükseldi. Hindistan’da şeker, soğan ve bakliyat fiyatları da eylülde aylık bazda yüzde 10’dan fazla arttı. Bazı önemli ticaret rotalarında navlun maliyetlerinin yaklaşık yüzde 50 yükselmesi, ithalatçı ülkelerin yükünü daha da ağırlaştırdı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero, mevcut arz tamponlarının giderek zayıfladığını ve fiyat artışlarının yıl sonundan itibaren daha belirgin hale gelebileceğini belirtti.
Uzmanlara göre, ithalatçı ülkelerin yeniden küresel piyasalara yönelmesi talebi artırırken, olası yeni üretim kayıpları gıda fiyatlarında ek yükselişlere yol açabilir. Bu durum özellikle gelirlerinin büyük bölümünü gıdaya ayıran düşük ve orta gelirli hane halklarını daha fazla zorlayabilir.
mugisnot.com