Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda enflasyon görünümü, ekonomik büyüme, iç talep, cari denge ve küresel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karahan, jeopolitik gelişmelerin arz yönlü baskıları artırmasına rağmen dezenflasyon sürecinin devam ettiğini söyledi.
Karahan, sıkı para politikasının etkisiyle tüketim talebinin yavaşladığını ve Türk lirasındaki ılımlı seyrin temel mal enflasyonundaki artışı sınırladığını belirtti. Ancak küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar, navlun maliyetlerindeki yükseliş ve enerji arzına ilişkin risklerin enflasyon görünümü üzerindeki baskıyı artırdığını ifade etti.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkış yaşandığını açıkladı. Karahan, fonlardaki çıkışların büyük oranda mevduata yöneldiğini, mevduata yönelimde TL tercihinin mevcut TL payı ile uyumlu olduğunu söyledi
Eylül itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 29,7 seviyesinde gerçekleştiğini belirten Karahan, yılın başındaki jeopolitik gelişmelerin özellikle enerji fiyatları üzerinden dezenflasyon sürecinde ciddi bir ivme kaybına yol açtığını söyledi.
Buna karşın yıllık enflasyonun Nisan ayındaki yüzde 32,4 seviyesinden 2,6 puan gerilediğine dikkat çeken Karahan, arz yönlü etkilerden daha sınırlı etkilenen çekirdek enflasyon göstergelerinin de daha düşük seviyelerde seyrettiğini aktardı.
Karahan, enflasyonun ana eğiliminde Temmuz ayından itibaren yeniden düşüş görüldüğünü belirterek, yıllıklandırılmış ana eğilimin Eylül itibarıyla yüzde 23,7’ye gerilediğini açıkladı. Bu oranın mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğunu vurgulayan Karahan, arz yönlü baskıların azalması halinde dezenflasyonun önümüzdeki dönemde de devam etmesinin beklendiğini söyledi.
Karahan’ın sunumunda enerji fiyatları en önemli risk unsurlarından biri olarak öne çıktı. Eylül itibarıyla enerji grubunda yıllık fiyat artışının yüzde 46,1 ile geçen yılın yaklaşık 11 puan üzerinde gerçekleştiğini belirten Karahan, dezenflasyon sürecindeki yavaşlamanın temel nedeninin jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisi olduğunu ifade etti.
Karahan, jeopolitik gelişmeler nedeniyle doğal gaz, akaryakıt ve tüp gaz fiyatlarında artış yaşandığını, son dönemde özellikle motorin fiyatlarındaki yükselişte ham petrol fiyatlarının yanı sıra küresel rafineri marjlarının da etkili olduğunu söyledi.
Ekonomik aktivitede de yavaşlama görüldüğünü belirten Karahan, 2026 yılının ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 seviyesinde gerçekleştiğini açıkladı. Büyümedeki yavaşlamanın ağırlıklı olarak iç talepten kaynaklandığını ifade eden Karahan, net ihracatın ise büyümeye pozitif katkı verdiğini söyledi.
Üçüncü çeyreğe ilişkin göstergelerin de iç talepteki zayıflığın sürdüğüne işaret ettiğini belirten Karahan, temmuz ayında sanayi üretiminin gerilediğini, hizmet üretiminin ise arttığını kaydetti. Kapasite kullanım oranının da tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini söyledi.
Perakende satışlarındaki büyümenin yavaşladığını ve kart harcamalarındaki artışın sınırlı kaldığını belirten Karahan, bu göstergelerin talep koşullarındaki zayıflamayı teyit ettiğini ifade etti.
Karahan, dış ticaret tarafında da değerlendirmelerde bulundu. Jeopolitik koşullar ve yükselen lojistik maliyetlere rağmen ihracatın ikinci çeyrekte arttığını, ithalattaki artışın ise daha sınırlı kaldığını söyledi.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Karahan, buna karşılık altın ithalatındaki gerileme ve iç talepteki yavaşlamanın cari dengeyi desteklediğini kaydetti.
TCMB Başkanı, üçüncü çeyrekte cari açıktaki artışın daha sınırlı olmasını beklediklerini belirterek, 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceği öngörüsünü paylaştı.
Karahan, küresel ekonomide de enflasyonist baskıların yeniden arttığına dikkat çekti. Yüksek enerji fiyatlarının küresel enflasyon ve enflasyon beklentileri üzerinde etkili olduğunu belirten Karahan, birçok ülkede kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yükseldiğini söyledi.
mugisnot.com