Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve yükselen enerji fiyatları Türkiye ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor. Son veriler, özellikle enflasyon, dış ticaret ve cari denge tarafında risklerin güçlendiğine işaret ediyor.
Gıda fiyatlarındaki artış ve dış ticaret açığındaki genişleme dikkat çekerken, turizm gelirlerine ilişkin beklentiler de zayıflıyor. Açıklanan veriler enflasyon, dış ticaret açığı ve cari denge tarafında bozulmanın sürdüğünü ortaya koyuyor.
Dr. Burcu Aydın, ekonomim.com üzerinden paylaştığı “İran savaşı: Enflasyon, dış ticaret ve cari açık” isimli yazısında savaşın Türkiye ekonomisine etkilerini değerlendirdi.
Dış ticaret açığındaki yükseliş eğiliminin yılın geri kalanında da dış finansman ihtiyacı üzerinde baskı yaratmaya devam edecek gibi göründüğünü belirten Aydın, bu çerçevede cari açıkta da artışın kaçınılmaz hale gelebileceğini kaydetti.
Verilere göre Mart ayında ihracat yıllık bazda yüzde 6,4 azalarak 21,9 milyar dolar olurken ithalat yüzde 8,2 artışla 33,1 milyar dolara çıktı.
TEPAV tarafından açıklanan gıda fiyat endeksi Nisan’da aylık yüzde 3,6 oranında arttı. Bu oran bir önceki ay gerçekleşen yüzde 2,9’un ve geçen yılın Nisan ayındaki yüzde 2,7’lik artışın belirgin şekilde üzerinde.
Aydın, gıda fiyatlarındaki artışların özellikle düşük ve orta gelirli hanehalkı için gıda harcamalarını ciddi ölçüde zorlaştırdığını vurguladı. Türk-İş’in açıkladığı verilere işaret ederek açlık sınırının 34 bin 600 TL’ye yükseldiğini belirtti.
Yüksek enerji fiyatları dış ticaret verilerine olumsuz yansıdı. Mart’ta ihracat yıllık bazda yüzde 6,4 azalarak 21,9 milyar dolar olurken ithalat yüzde 8,2 yükselerek 33,1 milyar dolara çıktı. Böylece dış ticaret açığı 11,2 milyar dolar oldu. Aydın bunun geçen yılın Mart ayında 7,2 milyar dolar olan açığa kıyasla yüzde 56’lık bir artış anlamına geldiğini paylaştı.
Uzman, “Dış ticaret açığındaki bu yükseliş eğilimi, yılın geri kalanında da dış finansman ihtiyacı üzerinde baskı yaratmaya devam edecek görünüyor. Bu çerçevede cari açıkta da artış kaçınılmaz hale gelebilir” dedi.
Aydın’a göre cari denge açısından bir diğer risk unsuru ise turizm gelirleri. Turizmin yaz aylarında beklenen katkıyı sağlayamayabileceği düşünülüyor.
Türkiye’ye gelen turistler içinde Orta Doğu’nun payının hem ziyaretçi sayısı hem de gelir açısından önemli olduğuna dikkat çeken Aydın, bölgedeki jeopolitik risklerin artmasının bu kanaldan gelecek turizm gelirlerini sınırlayabileceğini belirtti.
Ayrıca yüksek petrol fiyatları ve Avrupa’da jet yakıtına erişimde yaşanabilecek arz kısıntılarının da Türkiye’ye Avrupalı turist girişini aşağı çekebilecek bir diğer risk unsuru olarak öne çıktığını kaydetti.
Burcu Aydın, “Özetle, mevcut tablo İran Savaşı’nın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin başta enflasyon olmak üzere önümüzdeki aylarda daha belirgin şekilde hissedileceğine işaret ediyor” değerlendirmesini yaptı.
mugisnot.com