Reuters’ın ulaştığı bilgilere göre İran ile Umman arasında yürütülen müzakerelerde, Hürmüz Boğazı’ndan Basra Körfezi’ne giriş yapan gemiler İran’a denetim yetkisi tanınmasını öngören bir taslak anlaşma masada bulunuyor. Kaynaklar, bunun İran lehine bugüne kadarki en önemli tavizlerden biri olabileceğini ifade etti.
Buna karşın görüşmelere yakın yetkililer, ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmanın kısa süre içinde sonuçlanacağı yönündeki açıklamalarına temkinli yaklaşıyor. Taraflar, özellikle İran’ın denetim yetkisinin kapsamı ve Körfez’den çıkan gemilere ilişkin rolü konusunda önemli anlaşmazlıkların sürdüğünü belirtiyor.
Bölgesel kaynaklara göre Körfez ülkeleri, gemi denetimlerinin bölge ülkelerinin gözetiminde yapılmasını ve olası geçiş ücretlerinin zorunlu değil gönüllü olmasını talep ediyor. İran ise boğazı kullanan gemilerden yük değerinin yüzde 5 ila 7’si arasında ücret alınmasını isterken, Umman yaklaşık yüzde 3’lük daha düşük bir oran üzerinde duruyor. ABD ise herhangi bir geçiş ücreti uygulanmasına karşı çıkıyor.
Anlaşmanın hayata geçirilmesi halinde İran’ın dünyanın en kritik enerji ticaret yollarından biri üzerindeki etkisi önemli ölçüde artacak. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve doğal gaz ticaretinin en stratejik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Öte yandan ABD Başkanı Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada müzakerelerin “iyi ilerlediğini” ve Hürmüz Boğazı’nın “çok yakında yeniden açılacağını” söyledi. Ancak İranlı kaynaklar, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin tatilde olduğunu ve görüşmelerin henüz nihai anlaşmaya gelmediğini belirterek kısa sürede anlaşma beklentisinin gerçekçi olmadığını ifade etti.
Bölgedeki güvenlik riskleri ise sürüyor. İran destekli Husiler, Kızıldeniz’de Suudi Arabistan bandıralı bir petrol tankerini hedef aldıklarını açıkladı. Aynı gün Yemen açıklarında Hint bayraklı bir geminin batması da bölgedeki deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin devam ettiğini gösterdi.
Petrol fiyatları saldırı haberlerinin ardından sınırlı yükseliş gösterse de ABD ile İran arasında diplomatik çözüm umutlarının güçlenmesi nedeniyle son günlerde görülen sert düşüşlerin ardından Temmuz başından bu yana en düşük seviyelerine yakın seyretmeye devam etti.
mugisnot.com